Zorgvervoer taxi
Liveblog

Vandaag eerste stakingen zorg- en leerlingenvervoer

Een vrouw in een rolstoel wordt vast gemaakt in een taxi door de chauffeur.Foto: ANP/Rob Engelaar

In Zeeland, Noord-Holland, Gelderland en Overijssel worden vrijdag de eerste stakingen in het zorg- en leerlingenvervoer gehouden. De initiatiefnemers willen hiermee een betere cao voor 22.000 medewerkers afdwingen. In Middelburg, Zutphen en Oostzaan worden ook stakingsbijeenkomsten gehouden. 

Om de impact voor de kwetsbare passagiers te beperken, doen er vooralsnog maar vier bedrijven mee. De bonden willen niet alleen een hoger loon, maar ook een betere regeling bij ziekte en voor pauzes. Ook eisen de vakbondsleden dat de lonen voortaan meestijgen met de prijzen. Dat zou dit jaar 12,5 procent zijn. De werkgevers, verenigd in Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV), zeiden eerder hun bod, 8 procent erbij in 2023 en nog eens 4 procent in 2024, gewoon heel goed te vinden.

Zwaar gedupeerd

Leerlingen Belang Voortgezet Onderwijs (LBVSO) heeft chauffeurs in het leerlingen- en zorgvervoer nog opgeroepen om niet te gaan staken tijdens schoolritten of ritten naar de dagbesteding. Kwetsbare kinderen zijn de afgelopen periode al zwaar gedupeerd door het chauffeurstekort, zei voorzitter van de belangenorganisatie Elijah Delsink.

Aan de bel trekken

Ouders & Onderwijs, een organisatie voor alle ouders van scholieren, vindt de stakingen “ellendig” voor de kinderen om wie het gaat en hun moeders en vaders. De club snapt de ontevredenheid bij de chauffeurs echter best. “Dat ze een keer flink aan de bel trekken en daarmee de problemen in dit vervoer op de kaart zetten, daar kan je eigenlijk wel blij mee zijn”, aldus Lobke Vlaming van de organisatie vorige week.

09.52 uur – Hinder

Ook in Terneuzen leggen chauffeurs vandaag hun werkzaamheden neer. De gemeente heeft laten weten dat de stakingen voor hinder zal zorgen. Volgens hen kan daardoor niet iedereen die normaliter gebruik maakt van de Regiotaxi vervoerd worden.

“Dat betreuren we heel erg”, zo laat wethouder Jeroen de Buck weten op de website van de gemeente. “Maar we hebben begrip voor de chauffeurs. Wel hopen we dat de staking beperkt blijft tot deze dag. Mogelijk dat deze leidt tot betere arbeidsvoorwaarden. Dat kan zeker helpen om meer mensen enthousiast te maken voor het vak van chauffeur.”

10.27 uur – Stress

Leerlingen Belang Voortgezet Speciaal Onderwijs (LBVSO), de belangenbehartiger van leerlingen in het speciaal voortgezet onderwijs, heeft via Twitter laten weten dat de stakingen van vandaag een enorme impact kunnen hebben. “Vandaag zitten ruim 10.000 kwetsbare kinderen in de stress, angst of huilend te wachten of leerlingenvervoer hen wel of niet komt ophalen, want de chauffeurs staken en laten dit pas weten bij start dienst”, zo schrijft de leerlingenvertegenwoordiger.

Volgens Elijah Delsink, voorzitter van LBVSO, staken echter niet alle chauffeurs. “Sommigen kozen ervoor om alsnog te rijden, omdat ze niet wilden dat de dag van de leerlingen in de soep zou lopen”, zegt hij tegen ANP. “Er zijn zelfs mensen die dubbele ritten deden, dat zijn helden. Maar sommige stakers lieten een paar kwartier van tevoren weten dat de bus niet zou gaan. We hebben het over leerlingen met bijvoorbeeld autisme, ADHD, het syndroom van Down of neurodivergente stoornissen. Zij werken volgens een schema, fysiek of in hun hoofd. Als iets ze van hun koers af gooit, is de hele dag van de rails af.”

Tot slot benadrukt Delsink dat hij achter de stakende chauffeurs staat. “De salarissen en de werkomstandigheden zijn om te lachen, we snappen waarom de chauffeurs dit doen. We zijn boos op bedrijven die weigeren om de chauffeurs meer te betalen en een betere cao te geven, en die weigeren nog een keer om tafel te gaan. En we zijn ook boos op gemeenten die steeds te goedkoop aanbesteden. Het ligt aan hen beide. Het is niet òf chocopasta òf marshmallowpasta, het is duo penotti.”

11.04 uur – Strijd

Ook aan aantal chauffeurs hebben inmiddels gereageerd. In een filmpje van FNV, dat de vakbond gepubliceerd heeft op social media, legt een groepje chauffeurs uit waarom ze vandaag hun werkzaamheden neerleggen. “Wij zijn hier vandaag omdat we een betaalbaar loon willen”, zegt een van hen. “Een eerlijk loon van minimaal 14 euro per uur, 100 procent doorbetaling bij ziekte en geen ingehouden uren op het moment dat we stilstaan. Anders zouden we aan het eind van dit jaar bijna een maand voor niks gewerkt hebben. Dat is waar we voor strijden.”

Henri Janssen, bestuurder FNV Spoor/NS, is het eens met deze standpunten. “Onderschat nooit de kracht van boze werknemers”, zo schrijft hij op Twitter. “Chauffeurs zorgvervoer staken voor leefbaar loon en gezonde sector, dus zeker ook in het belang van de cliënten.”

11.36 uur – Staking Zutphen verloopt rustig

Rick Pellis, onderhandelaar namens CNV Vakmensen, is aanwezig bij de staking in Zutphen. Daar leggen ongeveer dertig werknemers van taxibedrijf TCR het werk neer. “De acties verlopen redelijk rustig”, zegt Pellis tegen TaxiPro. “We verzamelden ’s ochtends en zijn toen met elkaar naar het stadhuis gelopen. Daar zijn we ontvangen door de wethouder, die momenteel met vier chauffeurs in gesprek is over dit thema.”

Volgens Pellis hebben de vakbonden de acties doelbewust klein gehouden, om de doelgroep die gebruik maakt van bijvoorbeeld het leerlingenvervoer, zo min mogelijk hinder te laten ondervinden. “Wij realiseren ons dat de impact heel groot is. Het is voor iedereen heel dubbel om te staken.”

Staking zorg- en leerlingenvervoer in Zutphen.
Staking zorg- en leerlingenvervoer in Zutphen.

11.54 uur – Noodzakelijk

Toch zijn deze stakingen volgens de CNV-onderhandelaar noodzakelijk. “Als ze dat niet doen verliezen we steeds meer chauffeurs en zijn er nog meer passagiers die niet meer vervoerd kunnen worden. Ze staken ook uit liefde voor de sector. Ze kunnen namelijk ook heel makkelijk in een andere sector gaan werken, waar ze veel meer kunnen verdienen. Maar dat doen ze niet omdat ze écht hart voor hun vak hebben. Dat zie je ook terug tijdens de acties”, zo besluit Pellis.

12.25 uur – “Actiebereidheid enorm hoog”

Meindert Gorter, onderhandelaar namens FNV, is net als Pellis aanwezig bij de acties. Zo staat hij bij de stakingen in Zeeuws-Vlaanderen, waar onder andere de werknemers van taxibedrijven De Vlieger en Citax hun werkzaamheden neerleggen. Volgens Gorter doen daar in totaal zo’n 75 mensen mee aan de staking. “Hier hebben wij ook een stukje gelopen, namelijk naar de vestiging van De Vlieger. Er waren ook twee raadsleden van de gemeente Middelburg die daarbij aanwezig waren om hun zegje te doen. We zijn ook in gesprek gegaan met de directie van De Vlieger.”

Volgens Gorter hebben de stakingen het gewenste effect. “We laten nu zien dat kleinschalig ook groots kan zijn. We hopen dat de werkgevers zien dat het ons nu menens is. Als de werkgevers niet tegemoet komen aan de eisen die we hebben gesteld, dan gaan we hiermee door en zullen de acties groter worden. De actiebereidheid binnen onze achterban is enorm hoog.”

13.23 uur – Impact beperkt

Volgens Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV), die tijdens de cao-onderhandelingen de belangen van de werkgevers behartigt, hebben de stakingen een beperkte impact. “We hebben de indruk dat de impact redelijk beperkt is”, laat woordvoerder Hilbert Michel weten. “Op sommige plekken merk je het natuurlijk wel, maar wij hebben sterk het idee dat het leerlingenvervoer wordt ontzien tijdens deze stakingen. Volgens mij wordt vooral het Wmo-vervoer getroffen. Tenminste, dat krijg ik van de bedrijven te horen.”

14.29 uur – Verschillende verstoringen

Vervoersbedrijf Munckhof heeft de impact van de stakingen wel degelijk gemerkt. Zowel in Zeeland als in Noord-Holland zijn chauffeurs die voor Munckhof werkzaam zijn door de vakbonden gevraagd mee te doen aan de acties. “Wij hebben verschillende verstoringen ervaren, omdat een aantal werknemers het werk hebben neergelegd”, laat woordvoerder Bas de Smit weten. “Die ritten zijn vervolgens door collega-chauffeurs die bij ons in dienst zijn, alsnog gereden. Zoals ik heb begrepen, hebben we vandaag niemand hoeven laten staan.”

Hoewel de leerlingenvervoerder daar blij mee is, hoopt De Smit dat er snel een akkoord wordt bereikt over een nieuwe cao. “De situatie die nu is ontstaan, is voor niemand goed. Iedereen heeft er belang bij dat we zo snel mogelijk een nieuwe cao hebben. Dat geldt voor zowel reizigers, ouders en opdrachtgevers als voor de chauffeurs en de planners. Er moet zo snel mogelijk een oplossing komen, maar waar die ligt is echt aan de vakbonden en het KNV.”

15.28 uur – Stakingen ellendig voor leerlingen

Organisatie Ouders & Onderwijs doet, samen met LVBSO, een oproep aan zowel de vakbonden (FNV en CNV Vakmensen) als de werkgevers, om snel weer met elkaar om tafel te zitten. Volgens de organisatie zijn de problemen die momenteel binnen het leerlingenvervoer spelen groot, is er nog geen zicht op verbetering en lopen de problemen dit schooljaar verder op.

“Wij roepen de werkgevers in KNV en de vakbonden op om zo snel mogelijk weer met elkaar om de tafel te gaan en te komen tot een goede cao die aansluit bij de nodige (kwaliteits)verbetering van het leerlingenvervoer. Laat deze kinderen niet nog meer in de kou staan en onderwijs missen”, zo schrijft Ouders & Onderwijs op hun eigen website.

Hoewel beide organisaties zeggen de problemen omtrent het tekort aan chauffeurs en de krapte op de arbeidsmarkt te erkennen, maken zij zich zorgen over de stakingen. Volgens hen komt het schoolgaan van diverse leerlingen hierdoor nog verder onder druk te staan. “De aangekondigde stakingen zijn ellendig voor de leerlingen om wie het gaat en hun ouders”, zeggen ze daarover.

17.20 uur – Stakingen ten einde

De eerste stakingen in het zorg- en leerlingenvervoer zijn achter de rug. CNV Vakmensen kijkt tevreden terug op deze dag. “Het is een enorme stap voor deze chauffeurs om te staken en het geeft goed weer hoe hoog de emoties zitten bij de mensen”, zegt CNV-onderhandelaar Rick Pellis daarover.

FNV-bestuurder Meindert Gorter is dat volmondig met Pellis eens. Ook hij kijkt tevreden terug op de stakingsdag. “We hadden een hogere opkomst dan verwacht. Er waren veel werknemers die nog niet eerder bij een bijeenkomst waren geweest. Dit is tekenend voor hoe enorm het leeft onder de werknemers”, besluit Gorter.

Lees ook:

Auteur: Olivier Smits/ANP

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.